دکتر کوروش گرجی:
اگر شما هم جزو کسانی باشید که نسبت به عزت کشور حساسیت دارند، احتمالا در خصوص خیانت اخیر روسیه به ایران در موضوع کریدور زنگزور چیزهایی شنیده یا خوانده اید؛ و صد البته اگر فعالیت رسانه ای دارید، ممکن است به سهم خود برای روشنگری هموطنان، دست به قلم برده و در مورد نمک ناشناسی روس ها و خنجرشان که ناجوانمردانه برپشت ایران نشسته، قلم فرسایی نیز کرده باشید.
اما آیا به خود زحمت تحقیق در مورد صحت یا عدم صحت اصل خبر را هم داده اید؟
با یک جستجوی ساده ی اینترنتی در خصوص اصل ماجرا، دیده می شود که سر نخ به تعدادی از فعالان رسانه ای داخلی می رسد که بعد از ملاقات پوتین و علیف، اینگونه ادعا کردند که پوتین با نادیده گرفتن حمایت های ایران از روسیه، با ایجاد کریدور زنگزور بین جمهوری آذربایجان و نخجوان موافقت کرده است. البته کاملا بدیهی است که ایجاد چنین کریدوری کاملا بر ضد منافع ملی ایران است؛ اما آیا اصل خبر واقعیت داشت؟
انتظار از مردم و مخاطبان عادی رسانه ها برای انجام جستجو و بررسی صحت یا عدم صحت اخبار، انتظار بجایی نیست اما علاقمندان به مسائل سیاسی و اصحاب رسانه، باید قبل از باور کردن ماجرا، در خصوص درستی یا نادرستی آن تحقیق کنند. البته مسئولیت مقامات سیاسی در این خصوص، صد چندان است.
رسانه های داخلی آغاز کننده ی این ماجرا، به منظور باورپذیرتر نمودن ادعای خود، به فیلمی از وزیرخارجه ی روسیه استناد نمودند که ظاهرا در آن لاوروف به ایجاد کریدور زنگزور و جدا کردن ایران و ارمنستان از هم اشاره داشت. برخی از همین رسانه های محدود، پا را از این فراتر گذاشته و کلیپی از ماریا زاخاروا را نیز پخش کردند که در آن، سخنگوی وزارت خارجه ی روسیه هم بر احداث کریدور زنگزور تاکید می کند. اما تمام اینها غیر واقعی و تحریف شده بودند. پس اصل ماجرا چیست؟
برای شرح اصل ماجرا، شاید بد نباشد روزهایی را به خاطر بیاوریم که دقیقا همین رسانه های داخلی دائما تبلیغ می کردند که کیش را به چین فروخته اند و پرچم این کشور در جزیره ی کیش به اهتزاز در آمده است. سال ها از این موضوع می گذرد و بسیاری از شما خوانندگان گرامی، در این مدت به کیش سفر کرده و متوجه نادرستی اخبار داغ آن روز رسانه ها شده اید. البته این تنها مورد اخبار نادرست این رسانه ها نیست. دهها خبر جعلی دیگر در خصوص چین و روسیه، توسط همین رسانه ها منتشر شده و منجر به تحریک فضای عمومی کشور بر علیه سیاست های کشورمان در خصوص کشورهای شرقی شده است. اگر به تاریخ نشر این اخبار نادرست در خصوص چین و روسیه دقت کنید، به سادگی مشخص می شود که این تب تند رسانه ها فقط در دو زمان بروز کرده است: ابتدا در آستانه ی هرگونه توافق با کشورهای چین و روسیه و دیگری دقیقا در زمانی که بیهوده بودن برجام و بدعهدی غربی ها بر سر زبان ها می افتد.
با این مقدمه، شما خواننده ی فرهیخته و احتمالا فعال رسانه ای را دعوت می کنم تا متن کامل مذاکرات پوتین و علیف را در سایت های رسمی ریاست جمهوری دو کشور روسیه و آذربایجان جستجو نموده و با کمک مترجم گوگل به فارسی ترجمه کنید. در اینجا به سادگی دیده می شود که تنها کریدوری که در مورد آن صحبت شده، کریدور شمال به جنوب است که اتفاقا منفعت بسیار زیادی برای ایران دارد. در واقع در این مذاکرات بر احیای مسیر زنگزور (که از دهها سال قبل وجود داشته و مورد استفاده قرار می گرفته) و اعمال کنترل امنیتی ارمنستان بر آن، تاکید شده است. این موضوع دقیقا همان خواسته ی صریح ایران است که منافع کشور ما را کاملا تامین می کند.
اگرچه شاید با بررسی دو سند مذکور که رسما توسط کشورهای روسیه و آذربایجان منتشر شده است، دیگر نیازی به مطالعه ی ترجمه ی ویدیوهای لاوروف و ماریا زاخاروا نباشد؛ اما علاقمندان می توانند با یک جستجوی ساده در یوتیوب و یا مشاهده ی محتوای منتشر شده توسط جدال فارسی (با مدیریت آقای علی علیزاده) به راحتی متوجه ی این نکته شوند که هیچیک از این دو مقام روس، کوچکترین نکته ای بر خلاف منافع ایران در دالان زنگزور بیان نکردند. تا جایی که ماریا زاخاروا سخنگوی وزارت خارجه ی روسیه، تاکید می کند که تنها کریدور منطقه، کریدور جنوب به شمال است که از ایران می گذرد.
شاید در اینجا خالی از لطف نباشد که بطور خلاصه به بررسی دلایل نشر چنین شایعاتی توسط رسانه ها بپردازیم. اینکار را با یک پرسش اساسی آغاز می کنیم: آیا ممکن است نان برخی از اشخاص مرتبط با این رسانه ها، در گرو شرق هراسی و بطور خاص در روس هراسی باشد؟
دقت در موضع گیری های چندساله ی این رسانه ها، نشان می دهد که همواره به ترویج روس هراسی و چین هراسی در جامعه دامن زده اند. از سوی دیگر بررسی ارتباطات غربگرایان با این رسانه ها، به وضوح نشان دهنده ی یک حمایت دو سویه است. به عبارت دقیق تر، سیاست مداران غربگرا را باید مغز متفکر ساخت و انتشار چنین شایعاتی در کشور دانست که نیت آنها ریل گذاری برای هرچه بیشتر وابسته کردن کشور به توافقات با غربی ها و در راس آنها آمریکا است. سیاستمداران غربگرا به خوبی می دانند که در عالم واقعیت، می توان با توافقات دو سویه با سایر کشورها، به راحتی تحریم های غرب را کم اثر کرد و در نتیجه نان این سیاستمداران در عرصه ی انتخابات و اقتصاد، آجر خواهد شد؛ بنابراین با کمک رسانه های وابسته به خود، شایعاتی را در سطح جامعه رواج می دهند تا با شرور جلوه دادن شرق و قدیس جلوه دادن غرب، منافع خود را تعقیب و تامین نمایند.
به نظر می رسد که باید دکمه ی شرق هراسی (و بطور خاص چین هراسی و روس هراسی) را در سرویس های امنیتی غربی جستجو کرد؛ بنابراین لازم است تا در پایان، توجه مقامات ضامن امنیت کشور را به این موضوع جلب کنم که قطع کردن سیم رابط مابین دکمه ی شرق هراسی (که در دست سرویس های امنیتی غربی است) و سیاسیون غربگرای داخلی، می تواند از طریق کاهش شایعات بی اساس سیاسی، منجر به برقراری یک آرامش ذهنی در سطح جامعه گردد. همچنین باید به این موضوع توجه کرد که متاسفانه، این هجمه های رسانه ای، می تواند بر تصمیمات سیاسیون کشور نیز تاثیر بگذارد. اگرچه تولید و نشر اخبار سیاسی نادرست، یک خیانت بزرگ به کشور محسوب می شود؛ عدم برخورد با نشر دهندگان چنین اخباری را نیز می توان خیانت به کشور در نظر گرفت.
در تگارش این مقاله از مطالب برنامه ی جدال فارسی به مدیریت آقای علی علیزاده استفاده شده است.